วารสารมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร
เผยแพร่ผลงานวิชาการด้านภาษา วรรณคดี คติชน ดนตรี และนาฏศิลป์

ชื่อบทความ : การศึกษา “นิราศวังหลัง” ในฐานะเรื่องเล่า

ผู้แต่ง : ดร.วรรณพร พงษ์เพ็ง

หน้า : 33-44

รายละเอียด

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ วิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างผู้เล่าเรื่อง และวิธีการนำเสนอเรื่องเล่าเกี่ยวกับวังหลัง  ใน “นิราศวังหลัง” จำนวน 8 สำนวน ของกวีรัตนโกสินทร์จำนวน 5 คน การศึกษานี้ได้ประยุกต์ใช้ทฤษฎีเกี่ยวกับเรื่องเล่า (Narratology) และวัจนลีลา (Stylistics) เพื่อวิเคราะห์ตัวบทนิราศ  จากการศึกษา พบว่า ภาพแทน (representation) ของวังหลังที่ถ่ายทอดโดยผู้เล่าเรื่องหลากประเภทข้างต้นมีทั้ง ภาพของผู้อุปถัมภ์ภาพของนักรบ และ สัญลักษณ์แห่งไตรลักษณ์   แตกต่างกันไปตามความประสงค์และสถานภาพของผู้เล่า  การเล่าเรื่องในตัวบทนิราศ แสดงให้เห็นว่า สถานภาพ และความสัมพันธ์ระหว่างผู้เล่าเรื่อง(กวี) กับเรื่องที่เล่า(ตัวบทนิราศ)  มีผลต่อการเลือกใช้ถ้อยคำแสดงอารมณ์ความรู้สึก 2 ประเภท ได้แก่ ถ้อยคำแสดงสภาพของวังหลัง และถ้อยคำแสดงความทุกข์โศกจากการเห็นสภาพวัง ส่งผลให้ความรับรู้เกี่ยวกับ วังหลังอันเกิดจากการประกอบสร้างประวัติและความสำคัญ เป็นไปตามมุมมองของกวีที่เลือกนำเสนอภายในโครงสร้างของเรื่องเล่าประเภทนิราศ  

คำสำคัญ :นิราศ วังหลัง เรื่องเล่า ภาพแทน วัจนลีลา

Abstract

This study aims to analyze the relation between narrators and narration techniques in  ‘Nirat Wang Lang’ which comprises 8 versions composed by 5 poets of Rattanakosin period. As for research methodology, this study has applied the theories of Narratology and stylistics as the main tool to analyze data sources. It founds that the representations of ‘Rear palace’ in this term could be categorized as a supporter, a warrior and a symbol of trinity. Such images are variously narrated with different purpose and statuses of narrators. There are two types of words employed to describe the characteristics of rear palace and sorrowfulness of poets. This causes the perception of ‘Wang Lang’ historical background and significances being shaped by poets narration within travelogue poem  structure.

Keywords :Travelogue poem, Rear palace, Narratology, Representation, Stylistics

PDF

วารสารมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร ปีที่ 15 , ปีที่ 15 ฉบับที่ 2 พฤษภาคม - สิงหาคม 2561